برای تهیه ملات بندکشی آجر معمولاً ماسه نرم و تمیز را با سیمان (و در برخی موارد آهک) مخلوط کرده و سپس به آن آب اضافه میکنند تا حالت خمیری و قابل اجرا پیدا کند؛ نسبت رایج برای بندکشی آجر معمولی حدود ۱ واحد سیمان به ۴ تا ۵ واحد ماسه است که تعادل خوبی بین استحکام و کارپذیری ایجاد میکند، هرچند در برخی شرایط ممکن است از ترکیبهای قویتر یا دارای آهک برای افزایش انعطاف و جلوگیری از ترک استفاده شود.
بندکشی آجر تنها یک مرحله تزئینی در نمای ساختمان نیست؛ بلکه یک لایه محافظتی حیاتی برای افزایش طول عمر سازه و جلوگیری از نفوذ رطوبت به لایههای داخلی دیوار است. در این مقاله تخصصی از آجر سفال وطن، طرز تهیه ملات بندکشی آجر را به صورت گامبهگام و با استانداردهای مهندسی بررسی میکنیم.
چرا انتخاب ملات بندکشی درست اهمیت دارد؟
ملات نامناسب میتواند باعث ایجاد شوره، ترکخوردگی و در نهایت لق شدن آجرها شود. یک ملات استاندارد باید دارای خاصیت چسبندگی بالا، مقاومت در برابر اشعه UV و نفوذناپذیری در برابر بارانهای اسیدی باشد.
مواد مورد نیاز برای ساخت ملات بندکشی سنتی
برخلاف تصور عموم، ملات بندکشی تنها از سیمان و ماسه تشکیل نمیشود. برای رسیدن به بهترین خروجی، به مواد زیر نیاز دارید:
- سیمان (سفید یا سیاه): به عنوان عامل چسباننده.
- پودر سنگ الک شده: برای ایجاد بافت نرم و پر کردن حفرات ریز.
- آب شیرین: فاقد املاح (برای جلوگیری از شوره).
- رنگهای معدنی (اختیاری): جهت هماهنگی با طیف رنگی آجر (مانند پودر اخرا یا امرا).
- مواد افزودنی (اختیاری): چسب بتن یا رزین برای افزایش خاصیت آببندی.
نسبت طلایی در طرز تهیه ملات بندکشی آجر
استانداردترین فرمول برای ساخت ملات در کارگاه به شرح زیر است:
فرمول پیشنهادی: ۱ واحد سیمان + ۳ واحد پودر سنگ میکرونیزه.
توجه داشته باشید که استفاده از ماسه بادی تنها در صورتی مجاز است که بسیار نرم و کاملاً شسته شده باشد؛ در غیر این صورت، استفاده از پودر سنگ به دلیل ایجاد سطح صیقلیتر اولویت دارد.
مراحل گامبهگام اجرای بندکشی حرفهای
مرحله ۱: آمادهسازی و ترکیب مواد
ابتدا سیمان و پودر سنگ را به صورت خشک کاملاً با هم مخلوط کنید تا یکدست شوند. سپس آب را به آرامی اضافه کنید. غلظت ملات باید به گونهای باشد که وقتی آن را در دست گلوله میکنید، نه از هم بپاشد و نه به دست بچسبد (اصطلاحاً حالت خمیری سفت).
مرحله ۲: تمیزکاری درزها
پیش از تزریق ملات، درزهای بین آجرها را با برس سیمی یا فشار باد از هرگونه گرد و غبار و نخاله پاک کنید. نکته تخصصی: مرطوب کردن درزها با اسپری آب قبل از بندکشی، مانع از جذب سریع آبِ ملات توسط آجر شده و از ترک خوردن آن جلوگیری میکند.
مرحله ۳: اجرای ملات با ابزار صحیح
استفاده از قلم بندکشی یا ماله مخصوص الزامی است. ملات را روی تخته ماله قرار داده و با فشار مستقیم قلم، آن را به داخل درزها هدایت کنید. مطمئن شوید که هیچ حباب هوایی باقی نمانده و ملات کاملاً با سطح آجر همتراز یا کمی مقعر (بسته به سلیقه طراحی) قرار گیرد.
مرحله ۴: عملآوری و تمیزکاری نهایی
حدود ۳۰ دقیقه تا یک ساعت پس از اجرا (زمانی که ملات کمی سفت شد)، با یک برس پلاستیکی یا پارچه مرطوب، اضافات ملات را از روی سطح آجرها پاک کنید. فرآیند کیورینگ (آبدهی) را تا ۲۴ ساعت بعد به صورت پاشش ملایم آب ادامه دهید تا ملات به حداکثر مقاومت خود برسد.
ملات بندکشی آماده یا دستی؟ کدام بهتر است؟
امروزه بسیاری از پروژهها از ملاتهای بندکشی آماده (پودری) استفاده میکنند. این محصولات دارای مزایای زیر هستند:
- تنوع رنگی بسیار بالا: بدون نیاز به ترکیب دستی رنگ.
- فرمولاسیون نانو: خاصیت ضد آب و ضد شوره دائمی.
- چسبندگی فوقالعاده: به دلیل وجود پلیمرهای پودری در ساختار آنها.
نکات کلیدی برای یک خروجی بینقص
- شرایط جوی: از بندکشی در دمای زیر ۵ درجه سانتیگراد یا زیر تابش مستقیم خورشید شدید خودداری کنید.
- ضخامت درز: بهترین عرض برای بندکشی آجر بین ۸ تا ۱۲ میلیمتر است.
- استفاده از رزین: برای براق شدن و محافظت مضاعف، میتوانید پس از خشک شدن کامل بندکشی، از رزینهای پوششی روی کل نما استفاده کنید.
اجرای صحیح ملات بندکشی، تضمینکننده زیبایی و سلامت نمای ساختمان شماست. ما در آجر وطن مفتخریم که با ارائه باکیفیتترین محصولات، همراه شما در پروژههای ساختمانی هستیم.